Wentylacyjne rury plastikowe do wyciągu: niuanse wyboru i montażu

Układanie instalacji w domu lub mieszkaniu nie jest tak proste, jak się wydaje na pierwszy rzut oka. Aby sprzęt działał prawidłowo i aby nie było zastrzeżeń ze strony organów kontrolnych, należy przeprowadzić montaż zgodnie ze wszystkimi normami i przepisami, nie zapominając o aspekcie estetycznym.

Opowiemy Państwu, jak fachowo wybrać najlepsze rury do wyciągu, kierując się ich cechami technicznymi i praktycznymi. Dowiedzą się Państwo, jak wybrać optymalny przekrój i obliczyć jego wielkość. Wspólnie przeanalizujemy zestaw komponentów, z których montuje się kanały wentylacyjne.

Samodzielnym majsterkowiczom proponujemy dwa warianty montażu plastikowych kanałów wentylacyjnych. Przedstawione do rozpatrzenia informacje uzupełnione są schematami, zestawami zdjęć i instrukcjami wideo.

Zastosowanie rur wentylacyjnych w gospodarstwie domowym

Rury wentylacyjne wraz z zestawem elementów łączących i mocujących nazywa się zwykle kanałami wentylacyjnymi. Są one przeznaczone do zapewnienia cyrkulacji powietrza i instaluje się je w pomieszczeniach, w których nie ma dostępu do naturalnego ruchu powietrza lub istnieje dodatkowa potrzeba wentylacji: w kuchniach, łazienkach, toaletach.

Przed pojawieniem się na rynku elementów plastikowych kanały wentylacyjne wykonywano z blachy ocynkowanej; nadal często spotyka się je w halach produkcyjnych lub w lokalach gastronomicznych (ich użycie wiąże się z wysokimi temperaturami).

Ale do użytku domowego, czyli do instalacji wentylacji w mieszkaniach i domach jednorodzinnych, bardziej odpowiednie są produkty polimerowe.

Posiadają następujące zalety:

• mają mniejszą wagę niż metalowe, dlatego łatwiej je zamontować samodzielnie;
• gładkie ścianki zapewniają minimalny opór dla przepływu powietrza;
• są szczelne, ponieważ nie mają szwów;
• są odporne na działanie podwyższonej wilgotności, nie rdzewieją;
• w sprzedaży zawsze można znaleźć zestaw złączek odpowiednich dla danego przekroju.

Do sprzedaży dopuszczane są produkty zgodne z normami GOST i posiadające certyfikaty zgodności, dlatego można mówić także o bezpieczeństwie elementów plastikowych.

Stoisko w supermarkecie z plastikowymi elementami do montażu systemu wentylacji wyciągowej: rurami o przekroju prostokątnym i okrągłym, przejściówkami, trójnikami, zaślepkami, elementami kątowymi

Podstawowe cechy elementów plastikowych

Właściwości rur należy znać, aby prawidłowo zaprojektować i zamontować system wentylacyjny w mieszkaniu lub domu. Cechy elementów mogą się różnić w zależności od miejsca instalacji (nad sufitem z płyt gipsowo-kartonowych, w szafie, na strychu) oraz od geometrii pomieszczenia.

Rozważmy, które cechy są decydujące przy wyborze.

Materiał wykonania kanałów wentylacyjnych

W sprzedaży można spotkać produkty do tworzenia konstrukcji wentylacyjnych z czterech rodzajów materiałów, które powszechnie nazywa się plastikowymi:

• polichlorek winylu;
• polipropylen;
• poliuretan;
• polietylen.

Polichlorek winylu. Lekkie, niedrogie, łatwe w montażu kanały wentylacyjne PVC – najpopularniejszy materiał do budowy domowych instalacji wentylacyjnych. Są wytrzymałe, szczelne, ale mają pewne ograniczenia.

Nie można ich nagrzewać do 160°C, ponieważ zaczyna wydzielać się szkodliwy dla organizmów chlor, a zgodnie z normami górna granica nagrzewania bez ryzyka dla zdrowia człowieka wynosi +120°C.

Rury PVC nadają się do montażu w kuchni lub łazience, ich użytkowanie jest zabronione w miejscach, gdzie istnieje ryzyko nagrzania do 160-180°C – na przykład w saunach lub w pomieszczeniach z kominkiem

Przy spadku temperatury poniżej +5°C PVC staje się kruchy, dlatego do montażu systemu wentylacyjnego w pomieszczeniach o okresowym zamieszkaniu lepiej wybrać inny rodzaj rur, na przykład z polietylenu lub winyluretanu.

Polipropylen – doskonały dielektryk, niehigroskopijny, o wysokiej odporności na agresywne środowiska chemiczne. Wytrzymałość na rozciąganie jest około 4 razy wyższa niż analogiczny wskaźnik dla wyrobów z polietylenu wysokiego ciśnienia.

Główną wadą jest palność, maksymalna możliwa temperatura – +85°C. Istnieje jednak ognioodporna odmiana z dodatkami uniepalniającymi – PPS.

Poliuretan swoimi właściwościami przypomina PCW, ale wytrzymuje wyższe temperatury – do +280°C.

Za szczególnie wytrzymały uważa się winiuretan wzmocniony spiralą stalową. Nadaje się do okapu, ponieważ ma doskonałą odporność na uszkodzenia mechaniczne i elastyczność, umożliwiającą skręcanie kanału wentylacyjnego pod dowolnym kątem.

PEND – polietylen niskiego ciśnienia. Nie pęka z upływem czasu i, w przeciwieństwie do PCW, łatwiej znosi ujemne temperatury (ważne w domach zamieszkiwanych sezonowo). Możliwa odporność termiczna – do +80°C, ochłodzenie – do -50°C. Jest łatwy w obróbce, jak wszystkie rodzaje wyrobów z tworzyw sztucznych.

Rury polipropylenowe i polietylenowe do wentylacji domowej są rzadko używane, dominują wyroby z PCW.

Rodzaje rur według stopnia elastyczności

Istnieją dwie kategorie wentylacyjnych rur z tworzyw sztucznych do okapu – sztywne i elastyczne. Czasami potrzebny jest także wariant kombinowany, ale znacznie rzadziej. Jeśli okap montowany jest w pobliżu otworu wentylacyjnego, nie ma potrzeby stosowania skomplikowanej konstrukcji.

Przy zakupie sztywnych rur o przekroju okrągłym lub prostokątnym należy nabyć również zestaw dodatkowych elementów, aby wykonać załamania lub miejsca przejść.

Do zbudowania krótkiego kanału wentylacyjnego dla okapu umieszczonego nad szafką kuchenną użyto prostokątnych kanałów PCW oraz łączników kątowych z tego samego materiału.

Oprócz sztywnych rur prostych stosuje się rury karbowane – elastyczne wyroby z poliuretanu lub aluminium, które pozwalają obejść się bez elementów kątowych.

Użycie rury karbowanej aluminiowej jako kanału wentylacyjnego, która ma dwie przewagi nad plastikowymi odpowiednikami: ognioodporność i większą wytrzymałość

Wyroby karbowane są bardziej ekonomiczne, ale ustępują pod względem designu. Aby zachować piękny wygląd wnętrza, lepiej zamaskować je pod konstrukcjami podwieszanymi lub umieścić w „martwej” strefie – na szafkach przy ścianie.

Odmiany elementów według kształtu przekroju

W zależności od konfiguracji rury wyróżnia się kanały wentylacyjne następujących typów:

• okrągłe;
• prostokątne;
• płaskie.

Kształt przekroju w dużej mierze wpływa na parametry techniczne i sposób montażu. Na przykład proste rury okrągłe mają lepszą przepustowość i doskonałą izolację akustyczną, ponieważ powietrze, przemieszczając się wzdłuż gładkich ścianek, praktycznie nie napotyka przeszkód (z wyjątkiem segmentów narożnych).

Jednak ze względu na cylindryczny kształt mogą wystąpić problemy z instalacją.

Wariant montażu rury o przekroju okrągłym prowadzącej od wyciągu do otworu wentylacyjnego na sąsiedniej ścianie. Elementy montażu: 4 odcinki rury, 3 okrągłe kolanka kątowe 90º, reduktor (+)

Kanały prostokątne ściśle przylegają do wszelkich równych powierzchni (ścian, sufitu, boków szafek kuchennych), dlatego ich montaż jest znacznie łatwiejszy. Istnieje jednak jedna wada – nierównomierność rozprowadzania powietrza, która powoduje głośny hałas.

Optymalne rozwiązanie do instalacji wentylacji nad sufitem podwieszanym: lekkie plastikowe rury o przekroju prostokątnym z zestawem przejściówek i okrągłą rurą wylotową (w celu obniżenia poziomu hałasu)

Kanały płaskie – to te same prostokątne, ale o większej różnicy wymiarów szerokości i wysokości przekroju (na przykład kanały płaskie 110 mm x 55 mm). Dzięki kompaktowym rozmiarom są często używane do montażu przy braku wolnej przestrzeni (np. nad konstrukcjami podwieszanymi lub nad wysoko zawieszonymi szafkami).

Jak wybrać rozmiar przekroju?

Rozmiar przekroju jest ważniejszy niż jego kształt, ponieważ od tego parametru zależy efektywność wymiany powietrza w pomieszczeniu. Istnieją normy uwzględniające specyfikę różnych pomieszczeń i przy wyborze elementów wentylacji lepiej się na nich opierać.

Pomieszczenia o podwyższonej wilgotności i dużej zawartości brudu w powietrzu (łazienka lub kuchnia) powinny być wietrzone częściej i intensywniej niż stosunkowo czyste i suche (sypialnia, salon) (+)

Zgodnie z SNiP, ilość dopływu powietrza w domach i mieszkaniach powinna wynosić co najmniej 3 m³/h na 1 m² powierzchni mieszkalnej, przy czym liczba zamieszkujących osób nie jest uwzględniana.

Ilość powietrza cyrkulującego dla osób stale przebywających w pomieszczeniu – 60 m³/h, dla osób czasowo przebywających – 20 m³/h (odnosi się to do miejsc pracy, np. biur).

Samodzielne wykonanie dokładnych obliczeń przekroju nie jest możliwe, ale istnieją uproszczone metody obliczeń. Jednak perfekcjoniści lepiej skorzystają z usług inżyniera lub specjalnego programu, do którego potrzebne będą następujące dane:

• kształt kanałów wentylacyjnych;
• materiał wykonania rur;
• opór wewnętrzny;
• temperatura wewnątrz pomieszczeń.

Istnieje metoda umożliwiająca określenie wymiarów otworu wentylacyjnego na podstawie powierzchni pomieszczenia. Na każdy metr kwadratowy pokoju przypada 5,4 cm² przekroju kanału wentylacyjnego, przy czym ważny jest współczynnik zanieczyszczenia.

W celu dokładnego doboru przekroju rur zalecamy zwrócenie się do profesjonalistów, którzy wykonują obliczenia według skomplikowanych wzorów, na podstawie konkretnych danych.

Z czego składa się wentylacja wyciągowa?

Do montażu kanałów wentylacyjnych same rury nie wystarczą, potrzebne są elementy kształtowe – kształtki różnego przeznaczenia. Służą one do hermetycznego łączenia elementów w jednolity system, zapewniają płynne przejścia rur o różnej średnicy, łączą kanał z wyciągiem i otworem wentylacyjnym, umożliwiają tworzenie kątów 90º.

Kształtki z plastiku do montażu prostokątnego kanału wentylacyjnego: kolana łączące i poziome, zaślepki, uchwyty, kratki, reduktory, łączniki proste, płyty, trójniki

Jednym z ważnych elementów jest przejście (przejściówka). Jest ono potrzebne w dwóch przypadkach: gdy trzeba połączyć rury o różnym przekroju poprzecznym lub kanały wentylacyjne różniące się rozmiarem.

Stosowane są do montażu konstrukcji w pomieszczeniach o skomplikowanej geometrii, czasem – do fragmentów wbudowywanych w szafy.

Aby nie występował efekt ciągu wstecznego i zużyte powietrze nie wracało do pomieszczenia, kanały wentylacyjne wyposaża się w zawór zwrotny.

Jest to wbudowana ramka z dynamiczną łopatką, otwierającą się tylko w jednym kierunku – zgodnie z kierunkiem przepływu powietrza do szybu wentylacyjnego. Zawór nie pełni funkcji elementu łączącego, ale elementu zwiększającego wydajność wentylacji.

W montażu krótkiego odcinka użyto dwa odcinki rury o przekroju prostokątnym, płytę ścienną, łącznik kanału z otworem wylotowym oraz kątowe kolano poziome

Aby zapewnić stuprocentową szczelność, należy dobierać kształtki ściśle do wymiarów rur: na przykład dla kanałów 150*100 mm potrzebne są również kolana podanego rozmiaru.

Opcje montażu rur plastikowych

Proszę rozważyć dwa warianty montażu rur plastikowych do wentylacji wyciągowej. Różnią się one zarówno miejscem montażu, jak i wyborem elementów.

Opcja nr 1. Instalacja kanału wentylacyjnego wewnątrz pomieszczenia

Najczęściej rury plastikowe do montażu wentylacji stosuje się w kuchni do połączenia okapu z otworem wentylacyjnym znajdującym się na ścianie pod sufitem. Aby ułatwić pracę, płytę grzewczą należy umieścić jak najbliżej otworu wyjściowego.

Jeśli jest zamontowana po przeciwnej stronie, lepiej przenieść ją bliżej, niż przeciągać przewód przez całą kuchnię.

Im krótsza całkowita długość rur, tym lepiej. Obliczono, że każdy zakręt rury pod kątem 90° zmniejsza wydajność o 10%, a kolejne 10% tracą systemy dłuższe niż 3 metry za każdy dodatkowy metr.

Aby uniknąć wątpliwości podczas pracy, należy przeprowadzić obliczenia wstępne i sporządzić rysunek z podaniem wymiarów i dodatkowych elementów przewodu.

Jako przykład weźmy często spotykany wariant, gdy otwór wentylacyjny znajduje się nieco z boku miejsca montażu okapu.

Do pracy będą potrzebne:

• kanał płaski do wentylacji wyciągowej 204*60 (1,5-2 m);
• kolano poziome 204*60
• kolano łącznikowe;
• płyta ścienna;
• reduktor okrągły z przejściówką;
• piłka do plastiku;
• papier ścierny;
• uszczelniacz;
• narzędzie do znakowania.

Należy przygotować rury – z plastikowych skrzynek odciąć odpowiedniej długości elementy, oczyścić krawędzie. Jeśli przewód jest montowany w wolnej przestrzeni, można go wstępnie złożyć na podłodze, mocując elementy łączące za pomocą uszczelniacza.

Jeśli część konstrukcji będzie znajdować się w szafce, najpierw należy ją zamocować (reduktor + rura pionowa), a następnie połączyć z rurą poziomą za pomocą kolana kątowego.

Na końcu podłączamy rurę do otworu wykończonego płytą za pomocą specjalnego łącznika. Dla wzmocnienia pokrywamy miejsca połączeń uszczelniaczem; nie wolno używać ogrzewania.

Do maskowania kanału wentylacyjnego stosuje się podwieszane konstrukcje sufitowe lub szafki ścienne. Dla otwartej przestrzeni lepiej wybrać płaskie, prostokątne skrzynki, które stają się niewidoczne, jeśli umieści się je na szafkach (+).

Jeśli konieczne są mocowania do ściany lub sufitu, nie wolno używać wkrętów samogwintujących. Do tego celu specjalnie przewidziano opaski (zaciski) ściśle obejmujące rurę. Są one wyposażone w gumową uszczelkę i mocowane za pomocą wsporników lub kołków. Niektóre opaski mocuje się przez proste zatrzaśnięcie, co upraszcza proces montażu.

Wybierając jako zamaskowaną konstrukcję sufit podwieszany, proszę postarać się wykonać prace solidnie. Przed rozpoczęciem budowy należy dokładnie sprawdzić szczelność kanału wentylacyjnego – do naprawy lub wymiany trzeba będzie zdemontować konstrukcję sufitu z paneli plastikowych lub płyt gipsowo-kartonowych.

Do budowy kanałów wentylacyjnych stosuje się nie tylko wyroby plastikowe. O wyborze materiału do wykonania przewodów wentylacyjnych dowiecie się Państwo z popularnego artykułu na naszej stronie.

Opcja nr 2. Izolacja termiczna rur na poddaszu

W mieszkaniu miejskim instalacja wentylacji wyciągowej sprowadza się do montażu plastikowych kanałów wentylacyjnych prowadzących do otworu w szybie budynku. W domu jednorodzinnym na tym się nie kończy, ponieważ istnieje jeszcze jeden odcinek – od ogrzewanego pomieszczenia przez strych na zewnątrz.

Aby na plastikowych rurach nie powstawała skroplina z powodu zimna (strych często nie jest ogrzewany), wykonuje się ocieplenie.

Najlepszymi materiałami do izolacji termicznej są:

• wełna bazaltowa (wełna szklana, wełna mineralna);
• otulina z materiałów polimerowych – polistyrenu lub styropianu;
• pianka polietylenowa.

Przykładem wełny bazaltowej jest wełna mineralna w rolkach Rockwool, niepalna i odporna na rozciąganie, o minimalnej przepuszczalności powietrza 0,3 mg/m×h×Pa, szerokim zakresie odporności termicznej (od –180°C do +500°C), higroskopijności około 1,5% objętości. Okres eksploatacji – do 35 lat.

Oprócz wełny bazaltowej w rolkach istnieją inne rodzaje izolacji marki Rockwool: grube maty lub płyty, cylindry spiralne z foliowym pokryciem

Miękkie rolki owija się wokół rur z zakładem, pokrywa się od góry folią lub papą dachową (jeśli stosuje się maty bez hydroizolacji), mocuje się za pomocą owinięcia taśmą metalizowaną lub drutem stalowym.

Styropian i polistyren mają postać sztywnych rurek składających się z kilku segmentów. Niektóre z nich pokryte są warstwą folii. Styropian ma bardziej luźną strukturę, dlatego nadaje się do izolacji zakrzywionych fragmentów. Ze względu na niską cenę preferują go oszczędni gospodarze.

W tabeli przedstawiono porównawcze charakterystyki skorup PPS, które są wykonane ze styropianu PSB-S i mają postaci półwalców łączonych klamrami lub opaskami (+).

Wiodącą pozycję zajmuje spieniony polietylen Penofol, bardziej elastyczny niż wymienione materiały. Izolacja wyróżnia się minimalną grubością, ale jednocześnie nie przepuszcza wilgoci (z jednej lub dwóch stron pokryta jest folią hydroizolacyjną), zapewnia niski poziom hałasu doskonale utrzymuje ciepło.

Do samodzielnego ocieplenia zalecamy użyć rolkowego Penofolu C. Sekret łatwego montażu kryje się w jego struktórze: cienki i lekki polietylen jest pokryty z jednej strony warstwą klejącą, z drugiej – folją hydroizolacyjną.

Grubość izolacji jest różna – od 3 mm do 10 mm, współczynnik przewodzenia ciepła w zakrese 0.038-0,051 W/(m*K), nasiąkliwość – do 0,35 %. Do montażu wystarczy pociąć materiał na kawałki o odpowiedniej wielkości, zdjąć folię ochronną i nakleić go na fragment rury.

Dla prostych rur, dużych pod względem długości, można użyć rolki na całą szerokość, bez cięcia.

Szczególną uagę należy poświęcić łączeniom, strefie wyjścia przewodu na dach, miejscom kontaktu ze ścianami zewnętrznymi.

Podsumowanie i przydatny film na ten temat

Informacyjne filmy widoe pomogą ci zrozumieć rodzaje plastikowych rur i dowiedzieć się więcej o metodach ich montażu.

Wideo #1. Instalacja plastikowego kanału:

Wideo #2. Kolejność montażu w kanałach z płyt gipsowo-kartonowych:

Wideo #3. Izolacja termiczna rur wentylacyjnych w garażu:

Jak widzisz, montaż przewodów z tworzywa sztucznego nie jest skomplikowany i nadaje się do samodzielnej pracy. Jednak przy opracowywaniu projektu zalecamy skontaktować się z profesjonalistami, którzy znają nuanse instalaji wentylacji nawiewno-wywiewnej i potrafią dokładnie obliyć wymiary stosowanych elementów.

Jeśli po zapoznaniu się z przedstawionymi informacjami pojawią się pytania, proszę pisać komentarze w bloku poniżej. Tutaj można również podzielić się własnym doświadczeniem w instalaji przewodów i przekazać użyteczne informacje.